Fragman

Felsefe, Xwe Dispêre Pirsan
Makale

Felsefe, Xwe Dispêre Pirsan

Ali Gurdilî

Felsefe, Xwe Dispêre Pirsan Felsefe bi pirsan, bi pirsiyaran xwe nêzîkê yên nenasbar (kesnezanî) dike. Ji destpêkê ve felsefeyê bi pirsan û...

Şikparêziya Xezalî
Makale

Şikparêziya Xezalî

Ali Gurdilî

Şikparêziya Xezalî Xezalî di destpêkê de ji bo ku bikaribe xwe bigihîne zanayiya rast û misoger, li hemû texlîdên zanayiyê vekola ye. Xezalî...

Serdema Nûjen û Dewleta Neteweyî
Makale

Serdema Nûjen û Dewleta Neteweyî

Ali Gurdilî

Serdema Nûjen û Dewleta Neteweyî  Yekê fransî, swedî, îngilîz, japonî, hindû, tirk yan ereb, dikare bibêje ku ez dewleta neteweyî naxwazim û...

Nirxên Neteweyên Serdest
Makale

Nirxên Neteweyên Serdest

Ali Gurdilî

Nirxên Neteweyên Serdest  Çi dema ku kurd, li Tirkiyeyê wekî neteweyekê werin pejirandin û hemû mafê wan ê şexsî, komelî û civakî bi zagonan...

Li Ser Wesfên Felsefeya Îslamê Çend Gotin
Makale

Li Ser Wesfên Felsefeya Îslamê Çend Gotin

Ali Gurdilî

Li Ser Wesfên Felsefeya Îslamê Çend Gotin Dema ku em li rojavaya nûjen dinihêrin, em dibînin ku ramana pêşketinê giraniya xwe zêdetir nîşan...

Kesayetî û Kurd
Makale

Kesayetî û Kurd

Ali Gurdilî

Kesayetî û Kurd  Mala Xwedê ava ku hêjî çend rewşenbîr û nivîskarên me yên pênûshez hene, ku tu carî xwe li kubariya zimanê tirkî yan erebî...

Dilpakî, Niyeta Xirab û Hişê Azad
Makale

Dilpakî, Niyeta Xirab û Hişê Azad

Ali Gurdilî

Dilpakî, Niyeta Xirab û Hişê Azad  Niyeta xirab û xirabî, dilê meriv diêşînin û dilpakiya meriv dilewitînin. Pêşhukmî, îdeolojiyên demborî û...

Hemhestyarî
Makale

Hemhestyarî

Ali Gurdilî

Hemhestyarî  Rewşenbîr, romannûs, helbestkar, çîroknûs û nivîskarên kurd, dengê dil, hiş û êşa civaka kurd in. Di dewsa çêr, sîxef û dijûnan...

Di Serdema Navîn de Rewşa Felsefeyê
Makale

Di Serdema Navîn de Rewşa Felsefeyê

Ali Gurdilî

Di Serdema Navîn de Rewşa Felsefeyê  Di Serdema Navîn de wateya teqez (girîng) ne di gerdûnê de ye, lêbelê di yên ku ew afirandiye de ye û m...

Sê Pirsên I. Kant
Makale

Sê Pirsên I. Kant

Ali Gurdilî

Sê Pirsên I. Kant  Immanuel Kant, di kalitiya imrê xwe de di nameyekê de dinivîsîne ku temamiya xebatên xwe, spartiye sê pirsan ku ew jî ev...

Mirov û Helbest
Makale

Mirov û Helbest

Ali Gurdilî

Mirov û Helbest   Helbest, weke cureyek wêjeyî mirov dikare bibêje ku bi zayîna zimên re derketiye holê. Herçiqas ji bo danasîna helbestê bi...

Theodor Adorno
Makale

Theodor Adorno

Ali Gurdilî

'Serweriya li ser tiştan, veguheriya ye serweriya mirovan û civak, bi serwerî, hêz û zordestiyê re bûye yek. Dema ku civak bi serweriyê re t...

Thomas Jefferson
Makale

Thomas Jefferson

Ali Gurdilî

'Behsa heyînên nedîtbar, behsa ji tunehiyê ye. Dema tê gotin ku rihê mirovî, milyaket û Xwedê, heyînên nedîtbar/razber in, wateya vê gotinê...

Jurgen Habermas
Makale

Jurgen Habermas

Ali Gurdilî

'Bi rexneyên Nietzsche û bi nirxandina wî, hincet û sedemên wan yên ku pêşkêş dikin, ji guherîneke mezin derbas bûne. Di destpêkê de aqil, j...

Pêhisînên Augustînusê Xoşewîst
Makale

Pêhisînên Augustînusê Xoşewîst

Ali Gurdilî

Pêhisînên Augustînusê Xoşewîst, Schopenhauer, Kant û Descartes  Di berhema Augustînusî ya 'Mukurhatin’ê de beşa herî balkêş, beşa felsefeyê...

Gore Vidal
Makale

Gore Vidal

Ali Gurdilî

'Di dilê çanda me de xirabiya herî mezin a ku mirov ji xwe naxwaze bilêv jî bike, yekxwedayetî (monoteîzm) e. Ji nivîsarek hovane ya beriya...

Rehmetiyê Yaşar Kemal û Bejan Matur
Makale

Rehmetiyê Yaşar Kemal û Bejan Matur

Ali Gurdilî

Rehmetiyê Yaşar Kemal û Bejan Matur Bejan Matur, di hevpeyvîneke xwe de behsa gotûbêjeka xwe û ya rehmetiyê Yaşar Kemal dike. Yaşar Kemal ro...

Bazara Zimanê Kurdî
Makale

Bazara Zimanê Kurdî

Ali Gurdilî

Mirovên ku armanca wan navdarî û berjewendiyên şexsî ne, bêguman berê xwe didin zimanê serdestan û xizmeta zimanê serdestan dikin. Lê mirovê...

Girîngiya Nivîsmendiya Beriya Çapxaneyan
Makale

Girîngiya Nivîsmendiya Beriya Çapxaneyan

Ali Gurdilî

Girîngiya Nivîsmendiya Beriya Çapxaneyan Beriya çapxaneyan, berhemên nivîskaran bi destnivîsan dihatin amadekirin. Lewma jî, ji bo ku berhem...

Dazanîna Teqdîra Îlahî
Makale

Dazanîna Teqdîra Îlahî

Ali Gurdilî

Dazanîna Teqdîra Îlahî  Dazanîna Teqdîra Îlahî ya Augustînusî herçuqasî ji aliyê dêrê ve bi awayekî fermî nehatibe pejirandin jî, di demekê...

Kindî (P.Z. 801- 873)
Makale

Kindî (P.Z. 801- 873)

Ali Gurdilî

'Alem ne ezelî ye. Lewre zeman, demajoya pêkhatina alemê ye. Heke zeman dawîndar be, ji hêla cewher û hilika xwe ve, ji xwe cisîm jî dawînda...

Epicurus (Epikuros, Epikur)
Makale

Epicurus (Epikuros, Epikur)

Ali Gurdilî

'Heke Xwedê bixwaze xirabiyan ji holê rake û nikaribe rake, yan jî dikare rake û naxwaze rake, yan jî ne dixwaze rake ne jî radike, yan jî h...

Petrus Abelardus û Heloise
Makale

Petrus Abelardus û Heloise

Ali Gurdilî

‘Dîrok dê ne mîna şair û feylesofekî, lêbelê dê mîna dildarekî behsa min bike.  Erê, dê mîna dilarê te behsa min bike û ez bi hezkirinê niza...

Serbestiya Xebatên Zanistî û Hunerî
Makale

Serbestiya Xebatên Zanistî û Hunerî

Ali Gurdilî

Serbestiya Xebatên Zanistî û Hunerî  'Ji bo rêvebirineke hêsan yên ku dilêrîna ummet û ebdîtiyê xurt dikin, yên ku herdem li dijê zanist û h...

Guftegoyên Li Ser Dîn
Makale

Guftegoyên Li Ser Dîn

Ali Gurdilî

‘Dibe ku rojekê yek bibêje ku gerdûn, di zemanekê de weke pêşnûmayeke derketiye holê û vê yekê biparêze. Lêbelê ji bilî vê ramanê, dê nikari...

Gautama Buddha
Makale

Gautama Buddha

Ali Gurdilî

Gautama Buddha, di waaza xwe ya yekemîn de wiha dibêje: 'Dest ji wan pirsên vala û beradayî, yên ku di derheqê destpêk û dawiyê de ne, berdi...

Pirsên Yewnaniyan
Makale

Pirsên Yewnaniyan

Ali Gurdilî

'Çi dema ku mirovahiyê bi awayekî aqilane, hewl daye ku bi dinyayê bizanibe û pişta xwe nedaye ti desthilatdariyê û serê xwe netewandiye, fe...

Rêberê Felsefeyê, Aqil e
Makale

Rêberê Felsefeyê, Aqil e

Ali Gurdilî

Rêberê Felsefeyê, Aqil e Bingeha felsefeyê aqil e. Lewra felsefe weke zanistên din ne xwediyê rêbazên çavdêrî û toklînê (ezmûnê) ye û wan rê...

Rastiya Herî Raser û Bêdengmayîn
Makale

Rastiya Herî Raser û Bêdengmayîn

Ali Gurdilî

Rastiya Herî Raser û Bêdengmayîn  Çend şagirtên zanayekî hindû, rojekê jê dipirsin, dibêjin: ‘Li gor baweriya te, rastiya herî raser û gewre...

Şîreta Arîstotales
Makale

Şîreta Arîstotales

Ali Gurdilî

'Şîreta Arîstotalesî ya derbarê têgihiştina dinyayê de ew e ku dibêje divê em tu carî ji bîr nekin ku dinyaya ku em dixwazin fam bikin, ev d...

Lawo, ne em du Zilam in!
Makale

Lawo, ne em du Zilam in!

Ali Gurdilî

'Lawo, ne em du Zilam in!' Dibêjin ku feylesofê Zenon, rojekê bi şagirdekî xwe re li ser mijareke felsefeyê xeber dide. Ew çî bibêje, şagird...

Afirandin, Dîn û Mirov
Makale

Afirandin, Dîn û Mirov

Ali Gurdilî

Afirandin, Dîn û Mirov Demoktîtos: Ji qraltiyê zêdetir, dixwazim sebebê tiştekî fêr bibim. Hîppokrates: Heke tu ji xelkê bipirsî, dibêjin s...

Hypatia - Carl Sagan
Makale

Hypatia - Carl Sagan

Ali Gurdilî

Hypatia - Carl Sagan  Hypatia, di kitêbxaneya Îskenderiyê de dixebitiya, matematîkzan, ezmannas, fizîkzan, zanyar û serekê dibistana felsefî...

Felsefe, Zanist û Din
Makale

Felsefe, Zanist û Din

Ali Gurdilî

Felsefe, Zanist û Din Rene Maublanc / Marcel Cachin Marcel Cachin: Vîctor Hugo di 15ê rêbendana sala 1980an de, li meclîsa rêbazdanînê (yasa...

Dîn, Huner û Zanist - Albert Einstein
Makale

Dîn, Huner û Zanist - Albert Einstein

Ali Gurdilî

Dîn, Huner û Zanist - Albert Einstein Tiştê herî xweşik a ku hûn dikarin wê bibihîsîn, aliyê razdar a jiyanê ye. Di çavkaniya huner û zanist...

Eşq, Zarok û Zanist
Makale

Eşq, Zarok û Zanist

Ali Gurdilî

Eşq, Zarok û Zanist  Ez dixwazim, ku mîna xwe bim, li pişt perdeya jixweçûyînê. Îro, ez ê temamiya wextê xwe bidim kulîlkan. Ez ê jan, eşq û...

Etîka Zanistî - David B. Resnik
Makale

Etîka Zanistî - David B. Resnik

Ali Gurdilî

Etîka Zanistî - David B. Resnik Gelek nivîskarên ku li ser mijarên dîroka zanistê vedikolin, dibêjin ku zanist (science) ne hewl û keda, xwe...

Jiddu Krishnamurti, Heke Kurd Bûya?
Makale

Jiddu Krishnamurti, Heke Kurd Bûya?

Ali Gurdilî

Jiddu Krishnamurti, Heke Kurd Bûya? Hinek ramangir, carinan ramanên gelek hêja raber dikin û dixwazin ku berê mirovan bidine qencî, xweşdît...

Civaknas Dr. Îsmaîl Beşîkçî
Makale

Civaknas Dr. Îsmaîl Beşîkçî

Ali Gurdilî

Di navbera fêrbûna kurdan ya zimanê îngîlizî, almanî, rusî û tirkî de, ferqên mezin hene. Kurdeke ku zimanê wî ê dayê kurdî ye dema ku îngîl...

Sartre: Azadî û Berpirsiyarî
Makale

Sartre: Azadî û Berpirsiyarî

Ali Gurdilî

Li Gor Nêrîna Sartre Azadî û Berpirsiyarî Mirov heyînek ji bo xwe ye, hiş û azadî ye. Sartre vê ramana xwe û bivênevêtiya azadiyê, bi hevoka...

Pirsgirêka Pênaseya Hunerê
Makale

Pirsgirêka Pênaseya Hunerê

Ali Gurdilî

Pirsgirêka Pênaseya Hunerê   1- Hunera bi awayê texlîdî (huner texlîd e): Li gorî vê nêzîkayîtêdanê huner, bi texlîda hunermend pêk tê. Hune...

Pirsgirêka Darazên Estetîk
Makale

Pirsgirêka Darazên Estetîk

Ali Gurdilî

Pirsgirêka Hebûna Darazên Estetîk yên Hevpar Gelo darazên me yên estetîk ên hevpar hene yan na? Li gor hinek ramanweran, zewq û ecibandinên...

Huner û Zanayiya Hunerî
Makale

Huner û Zanayiya Hunerî

Ali Gurdilî

Li Ser Huner û Zanayiya Hunerî Çend Gotin Huner, bi awayekî estetikî û bi şeklên cîhêreng, îfadekirina hest, raman, pêşnûma an jî spehîtiye...

Zerdeşt Pêxember û Nietzsche
Makale

Zerdeşt Pêxember û Nietzsche

Ali Gurdilî

Zerdeşt Pêxember û Nietzsche Zerdeşt Pêxember ku wekî Zarathustra jî tê nasîn, B.Z. di Sedsala 6an de (beriya îslamê) zerdeştiyê damezrandi...

Xwedê Hebe, Azadî Tune
Makale

Xwedê Hebe, Azadî Tune

Ali Gurdilî

Nietzsche û Sartre: Xwedê Hebe, Azadî Tune Nietzsche û Sartre gotine ku encax bi nebûna Xwedê, em dikarin behsa serbestiya mirovan bikin. W...

Cudahiya Cewher û Heyînê
Makale

Cudahiya Cewher û Heyînê

Ali Gurdilî

Di Felsefeyê de Pirsgirêka Cudahiya Cewher û Heyînê Cudahiya cewher û heyînê, ew cudahî ye ku cara yekem ji aliyê Thomasê Aquinoyî ve hatiy...

Kitêbxaneya Îskenderiyeyê
Makale

Kitêbxaneya Îskenderiyeyê

Ali Gurdilî

Dibistana Kînîzmê, Skenderê Duquloç û Kitêbxaneya Îskenderiyeyê Skenderê Duquloç ku Şagirtekî Arîstotales e, bandûrek mezin li dîrokê kiriy...

Mîtolojiya Kurdan û Felsefe
Makale

Mîtolojiya Kurdan û Felsefe

Ali Gurdilî

Dewlemendiya Mîtolojiya Kurdan û Felsefe Meyla Hezkirina Zanînê û Zanyarî, Ji Hezkirina Çîrokan Dest Pê Dike Dewlemendiya Mîtolojiya Kurda...